De voornaamste allergenen die verantwoordelijk zijn voor de rhinitisaanvallen zijn de pollen (stuifmeelkorrels) afkomstig van verschillende grassen, bomen en/of kruidachtigen. Elke plantensoort heeft specifieke pollen en bijgevolg zijn eigen allergisch profiel. Dit is seizoensgebonden ontstaat bij het bloeien van de betreffende planten.

Naargelang het tijdstip onderscheidt men:

• februari-juni: boompollen (berken, hazelaars, wilgen, elzen, iepen, populieren, platanen, ...).
• mei-juli: graspollen en pollen van bloemen (tulpen, margrieten, chrysanten, ...).
• juni-september: pollen van kruidachtigen (weegbree, brandnetel, bijvoet, ...).

Het is belangrijk te weten dat pollen vooral vrijkomen gedurende de dag en dat de hoeveelheid die zich in de lucht verspreidt groter is bij winderig en droog weer dan op regendagen. De pollenhoeveelheid zal groter zijn in dalen en valleien waar gewassen worden verbouwd, dan in het gebergte. Zeelucht bevat slechts een minieme hoeveelheid pollen. De hoeveelheid pollen die in de lucht rondzweven kan van jaar tot jaar variëren.

Niet seizoensgebonden rhinitis kan het hele jaar voorkomen en wordt vaak veroorzaakt door de huisstofmijt (huidrestjes en uitwerpselen), dierenepitheel (haardeeltjes en schilfertjes) of schimmels. Het aantal allergenen is buitengewoon groot en zeer gevarieerd.

De gevolgen

Allergische rhinitis leidt tot uitermate onaangename gevolgen in de neus. De neus is verstopt, er is een continue afscheiding van vocht en er zijn onophoudend niesbuien. Ook de ogen worden getroffen, zijn doorgaans zeer rood, tranen en jeuken. De neusverstopping kan ook gepaard gaan met jeuk en vocht in de oren met een (tijdelijk) gehoorverlies.

Wat te doen?

Op de eerste plaats moet men zeker zijn van de allergische aard van de rhinitis. Doorgaans zijn symptomen als neusloop, -verstopping of herhaaldelijk niezen kenmerkend.

Vervolgens moet men het verantwoordelijk allergeen bepalen. Een aandachtig onderzoek van de omgeving op het ogenblik van de reactie, kan reeds een duidelijke aanwijzing geven. Zo is niezen in aanwezigheid van katten zéér suggestief.

Het zekerste middel om de aard van het allergeen vast te stellen is de huidtest. Men brengt op de voorarm verschillende druppels serum aan, waarin verschillende allergenen zijn opgelost. Na 20 minuten wordt afgelezen welk allergeen een allergische reactie veroorzaakt. Indien er geen allergische reactie aanwezig is, behoudt de huid zijn normale kleur. Ingeval dat de oplossing allergie verwekkend is, zal de huid rood worden en zal een lichte zwelling merkbaar zijn. Deze eenvoudige test maakt het mogelijk vast te stellen welk product ons afweersysteem mogelijks irriteert.

Vervolgens zal de arts geneesmiddelen voorschrijven die de werking van histamine blokkeren en de symptomen verlichten.

Wil men de allergie bestrijden dan zal de blootstelling aan het verantwoordelijk allergeen moeten vermeden worden, bv. door mijtondoorlaatbare matras- en kussenhoezen (huisstofmijtenallergie), luchtfilters (met HEPA-filter) of pollenfilters, ....

Enkele praktische tips

Indien het vaststaat dat u aan een allergische rhinitis lijdt, dan kan u vooreerst proberen om zo weinig mogelijk in contact te komen met de pollen. Ideaal, maar in de praktijk wellicht voor de meesten een wensdroom, is tijdens het pollenseizoen met vakantie te vertrekken naar de bergen (boven de 1500 meter komen er bijna geen pollen meer voor) of naar zee maar dan wel vlak bij de zeedijk. Informeer u ook steeds wanneer u op vakantie vertrekt. Het pollenseizoen kan bij ons totaal anders zijn dat op uw vakantiebestemming.

Dichter bij huis kan u alleen maar proberen om bij ongunstige weersomstandigheden (droog en winderig weer) zoveel mogelijk binnen te blijven en ramen en deuren gesloten te houden, zeker op het einde van de namiddag als de pollenconcentraties het hoogst zijn. Slaap dus liefst niet met open raam of plaats een pollenfilter in het vliegenraam. Vermijd wandelingen in bossen en weilanden.

Nog enkele nuttige preventietips:

• Hou ramen en deuren gesloten, zeker in de namiddag, ventileer ’s morgens zeer vroeg of na een regenbui.
• Luister of kijk ook regelmatig naar de hooikoorts-berichten op radio, TV of internet en plan uw activiteiten in functie van deze berichten.
• Was uw haar of neem een douche en doe andere kleding aan nadat u buiten bent geweest. Was uw haar zeker voor het slapen gaan.
• Plaats een pollenfilter op het vliegenraam.
• Hou de ramen van de auto gesloten, laat een pollenfilter installeren op de ventilatie en vervang deze regelmatig.
• Droog het bedlinnen niet in open lucht.
• Vermijd contact met huisdieren omdat die ook pollen in huis kunnen verspreiden naast hun allergieverwekkende huidschilfers.
• Vermijd rokerige ruimtes en tabaksrook omdat die de luchtwegen extra irriteren.
• Wrijf zo min mogelijk in uw ogen en gebruik natte kompressen bij opgezwollen ogen om de jeuk te verminderen.
• Gebruik alleen zuivere vaseline tegen jeuk aan de neus, vermijd alle andere geurstoffen.
• Haal geen boeketten of bloeiende planten in huis waarop u mogelijk allergisch kan reageren.
• Hou rekening met het pollenseizoen van uw vakantiebestemming.
• Een gazon maaien is het slechtste wat u kan doen, maar een gemaaid gazon maakt wel minder stuifmeel aan. Probeer daarom het gazon te laten maaien wanneer de allergische persoon niet thuis is of indien het echt niet anders kan wanneer het gras nog nat is.
• Kom nooit in huis met de kleding waarmee u het gras heeft gemaaid en was uw haar of neem een douche na het maaien zodat geen grasdeeltjes in de leefruimten komen.
• Draag een sportzonnebril die aansluit op uw aangezicht wanneer u toch naar buiten moet.
• Kies een vakantiebestemming aan het strand of in de bergen boven 1500 m, maar doe het de eerste dagen rustig aan zodat uw lichaam zich kan aanpassen aan de gewijzigde leefomstandigheden en hoogte.
• Ga liever niet kamperen of picknicken in de vrije natuur.
• Gebruik een efficiënte luchtfilter (bv. met HEPA-filter of ander doeltreffend filtersysteem) om de pollen uit de binnenlucht te filteren.
• Noteer uw klachten in uw agenda of dagboek met datum, duurtijd, omgeving en activiteit en bespreek ze met uw arts.

Heb je een vraag?