Astma, de meest voorkomende en onzichtbare aandoening op school

De meest voorkomende chronische aandoening bij kinderen en jongeren op school is astma. In iedere klas zitten één of meerdere kinderen of jongeren met astma. Tegelijkertijd is het waarschijnlijk de meest onzichtbare. Een leerling met astma in de klas kan soms wat extra zorg nodig hebben. Dit kan zijn omdat er medicijnen moeten gegeven worden of omdat prikkels, ook op school, zoveel mogelijk vermeden moeten worden om astmaklachten te voorkomen. Daarnaast kan het contact met de ouder(s) van de leerling wat intensiever zijn en kan het nodig zijn om aan de andere kinderen in de klas uit te leggen wat astma is en wat dat voor gevolgen dat voor de betreffende leerling kan hebben. Een leerling met astma in de klas kan ook veel vragen bij je oproepen als leerkracht. Want hoe zie je of een kind het benauwd heeft? Wanneer geef je medicijnen? En hoe werken die medicijnen?

Hoe vermijd je prikkels die astmaklachten bij kinderen verergeren?

Om astmaklachten zoveel mogelijk te voorkomen is het belangrijk om de prikkels die de astmaklachten bij een kind verergeren, zoveel mogelijk te vermijden. Zowel thuis, als op school. Dit kan best een uitdaging zijn, zeker op school. Het belangrijkste is om te weten of de leerling met astma in jouw klas allergieën heeft en welke niet-allergische prikkels zijn die de astmaklachten verergeren. Bespreek dit met de leerling en de ouder(s) en vraag hun ook om het door te geven als daar iets in verandert.

Tips voor het gesprek met de leerling met astma en de ouder(s)

Door samen in gesprek te gaan, kunnen de leerling, de school en de ouder(s) beter inzicht krijgen in de rol die astma speelt. Op basis van deze inventarisatie kan worden bekeken welke aanpassingen of ondersteuning mogelijk zijn. Hieronder volgen enkele specifieke aandachtspunten met betrekking tot astma.

Vraag aan de leerling en de ouder(s) hoe de astmaklachten zich uiten en welke prikkels de klachten verergeren. Astma uit zich bij iedere leerling anders. Zorg er daarom voor dat duidelijk is wat er specifiek bij deze leerling speelt:

• Welke momenten lastig kunnen zijn en wat juist goed gaat.
• Waarmee rekening kan worden gehouden.
• Maak concrete afspraken met de leerling en de ouder(s):
• Over wanneer medicatie moet worden ingenomen. Vraag of de leerling of de ouder(s) bij aankomst op school dagelijks willen aangeven of en wanneer medicatie moet worden ingenomen.
• Over de mate waarin de leerling zelfstandig met astma en medicatie kan omgaan.
• Is de leerling in staat zelf aan te geven wanneer de astmaklachten toenemen en wanneer noodmedicijnen nodig zijn? Of is jouw hulp daarbij gewenst?
• Kan de leerling zelfstandig de medicijnen innemen of is jouw hulp daarbij nodig?

• Over wanneer de ouder(s) gebeld wordt (bijvoorbeeld bij welke klachten of wanneer medicijnen niet binnen een bepaalde tijd werken). Dit geeft de leerling en ouder(s) een veilig gevoel en voorkomt onenigheid achteraf.
• Over de plek van de medicijnen. Spreek met de leerling en de ouder(s) een vaste plek af waar ze de medicijnen neerleggen en zorg dat iedereen weet waar ze liggen. Geef aan dat het de verantwoordelijkheid van de leerling en/of ouder(s) is dat de medicijnen daar iedere keer bij binnenkomst neergelegd worden. Blijven de medicijnen op school of gaan ze mee naar huis? Spreek ook af dat ze regelmatig moeten controleren of er nog voldoende medicijnen in de puffer zitten.

• Maak een stappenplan samen met de leerling en ouder(s) waarin de gemaakte afspraken staan. Lamineer dit en zorg ervoor dat dit op een duidelijke plek te vinden is. Zowel voor de leerling, de leerkracht als voor eventuele invallers.

Allergie op school

Welke allergieën zijn er en hoe vaak komen ze voor

Allergieën komen de laatste 30 jaar steeds vaker voor en vormen wereldwijd een serieus gezondheidsprobleem. De meest voorkomende allergieën bij kinderen zijn voedselallergieën (zoals koemelk, ei, noten, gluten), hooikoorts, huisstofmijt, huisdieren en allergieën voor insectenbeten.

Wat merkt de leerling zelf

Kinderen met allergie zullen over het algemeen weinig hinder ondervinden als het gaat om hun leerprestaties. Wel kan het zijn dat kinderen soms wat vaker afwezig zijn door ziekenhuisbezoek. Daarnaast kunnen ze last hebben van bijvoorbeeld jeuk of benauwdheid. Als ze er slechter door slapen kan dit overdag op school leiden tot vermoeidheid of concentratieproblemen. Ook na het hebben van een allergische reactie kan het kind zich een aantal dagen niet lekker voelen. Zeker als de allergie nog niet gediagnosticeerd is, kunnen concentratieproblemen en vermoeidheid overkomen als lui. Sommige ouders en kinderen ervaren meer angst vanwege het risico op een allergische reactie door voedsel. Daarnaast kan een leerling zich buitengesloten voelen wanneer die niet kan deelnemen aan traktaties, ontbijtjes of het kerstdiner op school omdat er geen rekening wordt gehouden met de voedselallergie.

Een milde allergische reactie op school

Bij een milde reactie, dat wil zeggen wanneer de reactie zich beperkt tot jeuk en roodheid van de huid, kun je afwachten of het kind een antihistamine tablet geven. Bij twijfel, overleg dan met een collega die op de hoogte is. Bij ernstige allergische reactie (benauwdheid, piepende ademhaling, moeilijk kunnen praten) kan je best met het kind uit voorzorg naar een arts of naar de spoedeisende hulp gaan en daar het verdere beloop van de reactie afwachten. Laat iemand meteen contact opnemen met de ouders.

Een acute ernstige allergische reactie op school

Bepaald voedsel, medicijnen en insectenbeten kunnen een anafylactische shock veroorzaken. Het is belangrijk dat de school hiervan op de hoogte is. Belangrijk is altijd het noodplan te volgen en de instructies van de ouders. Oudere leerlingen kunnen zelf medicijnen nemen. Bij jonge leerlingen moet de leerkracht dat doen. De meeste leerlingen hebben een noodset met een noodplan. Afhankelijk van de ernst van de klachten moet de noodmedicatie genomen worden of een arts of spoedeisende hulp gecontacteerd worden.

Aandachtpunten om over in gesprek te gaan bij een allergie in de klas

Als een leerling een allergie heeft zullen in de meeste gevallen de ouders de school informeren. Als je op school bij een leerling klachten ervaart die deze belemmeren in het volgen van het onderwijs, spreek daar dan over met de ouders. Als het kind thuis geen allergische reactie vertoont, maar op school wel, dan moet de schoolomgeving goed worden onderzocht. Afhankelijk van de ernst van de allergie bij een leerling is het goed een protocol op te stellen in samenspraak met de ouders. Iedereen op school weet dan hoe te handelen bij dit deze individuele leerling in geval van een allergische reactie. Zorg als school dat je op de hoogte bent van elke (acute) benodigde handeling van de leerling; bijvoorbeeld inhaler of puffer, medicatie of via de noodpen met adrenaline en doorverwijzing naar het ziekenhuis.

Door als ouder, leerling en school samen in gesprek te gaan kunnen leerling, school en ouder helder krijgen welke rol de allergie speelt op school. Of het gaat om milde allergische reacties of dat er ook kans is op een ernstige of acute reactie. Of er een protocol opgesteld moet worden. Op basis van die inventarisatie kan gekeken worden naar mogelijke aanpassingen of ondersteuning die ook in de gesprekstools staan genoemd.

Bron:

https://zorgeloosnaarschool.nl/