Is het astma van uw kind onder controle?

Astma is meestal goed te behandelen. Bij een vermoeden van astma zal uw arts altijd geneesmiddelen voorschrijven. Medicijnen kunnen astma weliswaar niet genezen, ze kunnen de klachten wel grotendeels doen verdwijnen.

In grote lijnen is de behandeling van kinderen met astma niet anders dan die van volwassenen. Welke medicijnen uw kind nodig heeft, hangt af van de ernst van de klachten en hoe vaak het klachten heeft.

Als uw kind hooguit eens in de week klachten heeft en verder gewoon actief kan zijn, is het voldoende een kortwerkende luchtwegverwijder (bronchodilatatoren) te gebruiken. Het middel werkt snel: binnen 10 tot 30 minuten is het kind minder benauwd.

Als u of uw kind weet wanneer klachten kunnen optreden, bijvoorbeeld bij sporten, kan uw kind de luchtwegverwijder een kwartier van tevoren inhaleren.

Is uw kind meerdere malen per week benauwd, dan is het beter dagelijks een ontstekingsremmend middel te gebruiken. Hiermee verdwijnen geleidelijk de ontstekingsverschijnselen van de luchtwegen. Ook de benauwdheid gaat dan over. Deze medicijnen werken na een paar dagen. In het begin heeft uw kind naast de ontstekingsremmer ook nog de luchtwegverwijder nodig. Als de benauwdheid over is, blijft uw kind daarna de ontstekingsremmer dagelijks gebruiken. De luchtwegverwijder gebruikt het dan alleen nog maar op momenten dat het nodig is. Bijvoorbeeld om voor het sporten of voor de zwemles in te nemen.

Kinderen met astma moeten vaak meerdere jaren ontstekingsremmers gebruiken. Als uw kind voor het eerst ontstekingsremmers krijgt, controleert de huisarts na twee of vier weken hoe het gaat. Werkt het middel goed, dan wordt uw kind om de drie tot zes maanden gecontroleerd. Soms lukt het om de medicijnen af te bouwen, maar als de benauwdheid regelmatig terugkomt, dan blijven ontstekingsremmers nodig.

Het is heel belangrijk dat het kind de geneesmiddelen stipt neemt zoals voorgeschreven én dat de inhalatietechniek goed wordt aangeleerd.

Bij bijna de helft van de kinderen met astma verdwijnen de klachten rond de puberteit. Bij een aantal komen de klachten echter op latere leeftijd weer terug.

De astmacontrole zelftest

Het niveau van astmacontrole is een doorslaggevende factor bij het bepalen van de meest geschikte astmabehandeling. In de “GINA richtlijnen” wordt volledige astmacontrole als volgt gedefinieerd:

• Geen symptomen overdag

• Niet ontwaken door astma ’s nachts

• Geen noodzaak voor ‘zo nodig’ medicatie (SABA)

• Geen opstoten (exacerbaties)

• Geen beperking in activiteiten en of bij inspanning

• Normale longfunctie

• Minimale bijwerkingen van medicatie.

Volledige astmacontrole volgens deze criteria wordt slechts bij een deel van de astmapatiënten bereikt. Onderzoek toont aan dat dokters én ouders vaak een te rooskleurig idee hebben over de mate van astmacontrole bij hun patiënten. In Nederlands onderzoek bij kinderen van 6 tot 16 jaar bleek bijvoorbeeld dat slechts 8% volledige astmacontrole had en 37% partiële controle.

Hetzelfde onderzoek liet zien dat de kinderarts bij 40% van zijn patiënten volledige controle veronderstelde. Ouders vonden voor 65% dat het astma van hun kind goed gecontroleerd is. Een hulpmiddel voor de arts om astmacontrole beter vast te stellen zijn gevalideerde vragenlijsten.

De Astma Controletest (ACT) en de child-Astma Controle Test (c-ACT) werd door astmaspecialisten ontworpen en wetenschappelijk getest bij honderden astmapatiënten. Er bestaan twee tests, een voor kinderen tussen 4 en 12 en een voor kinderen (en volwassen) vanaf 12 jaar. De score behaald op de test helpt de arts om het geschikte behandelingsniveau te bepalen. Beide vragenlijsten vragen naar symptomen van piepen en kortademigheid overdag en ’s nachts en het gebruik van ‘zonodig’ medicatie.

Kinderen tussen 4 en 12 jaar (c-ACT-test)

De eerste 4 vragen moeten door het kind worden beantwoord, de laatste 3 door de ouder(s). De met het antwoord corresponderende score wordt rechts ingevuld. Deze scores worden opgeteld en geven een snelle indicatie of het astma onder controle is.

Astmacontrole score

Minder dan 20 punten: het astma is waarschijnlijk niet onder controle geweest de afgelopen 4 weken.

20 punten of meer: het astma is waarschijnlijk goed onder controle geweest de afgelopen 4 weken.

Doe hier de astmacontrole zelftest