Astma is een chronische ontsteking van de luchtwegen, wat leidt tot overdreven prikkelbaarheid van de luchtwegen (bronchiale hyperreactiviteit). Het gevolg is dat de luchtwegen in reactie op prikkels (huisstofmijt, huidschilfers van huisdieren, stuifmeel, rook, sterke geuren, koude, ...) die bij normale mensen geen reactie veroorzaken, vernauwen. De slijmvliezen zwellen op, produceren meer slijm en de spiertjes van de luchtwegen gaan samentrekken.

Door de luchtwegvernauwing kost het meer moeite om in en uit te ademen. Deze vernauwing is omkeerbaar, dat wil zeggen dat de aangespannen spieren van de luchtwegen na verloop van tijd of door de inname van geneesmiddelen weer ontspannen en de lucht weer normaal de longen in- en uitstroomt.

Astma begint meestal op de kinderleeftijd. Maar het kan ook pas voor het eerst beginnen bij mensen die ouder zijn dan 50 jaar. Astma is de meest voorkomende chronische aandoening bij kinderen en het percentage kinderen met astma neemt toe. In België zouden ongeveer 15% van de kinderen en 8% van de volwassenen astma hebben.

Astmaklachten

Astma kan variëren van een lichte vorm met zeldzame klachten tot een zeer ernstige vorm met zware klachten die vaak de dagelijkse activiteiten beperken. De klachten verschillen van persoon tot persoon en bij eenzelfde persoon zelfs van dag tot dag.

Bij sommige mensen komen de klachten alleen in bepaalde situaties voor, bijvoorbeeld bij inspanning, als de lucht koud en droog is, ....

Bekende tekenen van astma zijn onder meer kortademigheid (vooral tijdens inspanning) en een piepende ademhaling. Maar kent u ook de minder bekende, 'verborgen' tekenen van astma?

'Verborgen' tekenen van astma

1. Raspend of zagend ademhalen

Raspend of zagend ademhalen alsof u snurkt is een variant op het piepen en kan een van de symptomen van astma zijn. Dit gebeurt vooral als uw neus of keel overdag ‘dicht’ zit.

2. Hoesten

Hoesten is soms het enige teken van astma. Bepaalde kenmerken van (droge) hoest moeten aan astma doen denken:

• Als de hoest optreedt zonder dat er sprake is van een verkoudheid of luchtweginfectie;
• Als de hoest vooral ’s nachts optreedt;
• Tijdens lichaamsbeweging;
• Bij blootstelling aan hoge concentraties allergenen (stuifmeel, mijten, dierenhaar, ...);
• Bij een temperatuurverschil;
• In bepaalde emotionele omstandigheden: lachen, woede, wenen, ....

Ook bij een hoest waarbij slijmen worden opgegeven en die langer dan drie weken aanhoudt, moet men aan astma denken.

3. Benauwdheid, een drukkend gevoel op de borst

Het gevoel alsof er een gewicht op de longen rust of dat u geen adem meer kunt halen. Veel astmapatiënten hebben hier regelmatig last van en worden er vaak ook midden in de nacht van wakker. Die benauwdheid wordt veroorzaakt, doordat uw bloed minder snel wordt voorzien van verse zuurstof en er te weinig zuurstof door het lichaam kan worden vervoerd.

Bij jonge kinderen kunnen de ouders merken dat hun kindje het benauwd heeft als ze snel ademhalen of als het kind zichtbaar moeite heeft met ademhalen (bijvoorbeeld als de borstkas indeukt tijdens de inademing, of als er een kuiltje in de hals zichtbaar wordt tijdens de inademing).

Voelt u zich benauwd? Ga dan rechtop zitten. Maak uw luchtweg vrij. Doe uw das los of de bovenste knoopjes van uw hemd of blouse open.

4. Hardnekkige slijmen op de borst

Veel slijmen met hoesten is vooral bij jonge kinderen een veel voorkomend verschijnsel.

5. Slaapproblemen

Veel astmapatiënten klagen over slaapgebrek. Dat heeft vooral te maken met het feit dat ze 's nachts vaak moeten hoesten waardoor ze moeilijk in slaap raken en/of vaak wakker worden.

6. Vermoeidheid, gebrek aan energie, een minder goede conditie

Als u astma hebt, bent u vaak en snel moe en hebt u minder energie. Dit heeft te maken met de beperkte hoeveelheid zuurstof die uw longen aan het bloed kunnen afgeven.

Wanneer naar een arts?

Wanneer u last hebt van een of meer van deze klachten laat u zich het best onderzoeken door uw huisarts. Dit geldt zeker wanneer:

• In uw familie allergie of astma voorkomt of wanneer u zelf allergisch bent (bv. hooikoorts, eczeem, ...);
• Deze klachten vooral optreden of verergeren na contact met allergenen zoals huisdieren, pollen, huisstofmijt, ...;
• De klachten vooral optreden of verergeren bij het inademen van irriterende stoffen of geuren (bv. rook, bakgeur, parfums, ...);
• De klachten optreden of verergeren bij inspanning op temperatuurveranderingen;
• De klachten vooral ’s nachts optreden of verergeren.

Lees ook: Wereld Astma Dag: Welke klachten kunnen wijzen op astma?

Bron:

Gezondheid.be – oktober 2025