Uit eten met een voedselallergie

UIT ETEN MET EEN VOEDSELALLERGIE

Wanneer u een voedselallergie heeft, is uit eten gaan niet altijd eenvoudig. Het is immers niet altijd zichtbaar of een gerecht ingrediënten bevat waarvoor u allergisch bent. Zelfs wanneer een gerecht op het eerste gezicht veilig lijkt, kunnen er tijdens de bereiding ongewild toch minuscule hoeveelheden van een allergeen in terechtkomen die voldoende zijn om een reactie uit te lokken.

Zo kan een bouillonblokje sporen bevatten van pinda of melkeiwitten. Poedermelk kan gedeeltelijk van vis zijn gemaakt. Bij de bereiding van brood kan een broodverbeteraar zijn gebruikt die sporen bevat van kippenei of soja. Een consommé kan geklaard zijn met eiwit. Dit zijn voorbeelden van hoe allergenen verborgen aanwezig kunnen zijn in gerechten die op het eerste gezicht geen risico lijken te vormen.

Daarnaast kan kruisbesmetting optreden tijdens de bereiding. Dit kan gebeuren wanneer een ‘verontreinigd’ mes of maatbeker wordt gebruikt, wanneer een werkplank niet zorgvuldig werd schoongemaakt, wanneer 2 gerechten in hetzelfde frituurvet worden gebakken of wanneer de kok latexhandschoenen droeg.

In sommige gevallen kunnen mensen met een voedselallergie zelfs reageren door het inademen van minuscule voedseldeeltjes die in de lucht zweven. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen bij vis, pinda of kippeneieren.

BUITENSHUIS GAAN ETEN

Wanneer u buitenshuis gaat eten, is het belangrijk om het restaurant of uw gastheer of gastvrouw ruim vooraf op de hoogte te brengen van uw allergie. Bespreek duidelijk wat mogelijk is en wat niet. U kunt eventueel een lijst bezorgen met ingrediënten die absoluut vermeden moeten worden. Leg ook uit waarop speciaal moet worden gelet om kruisbesmetting te voorkomen, bijvoorbeeld door apart keukengereedschap of een afzonderlijk werkblad te gebruiken.

Wanneer kant-en-klare producten zoals sauzen worden gebruikt, is het verstandig om te informeren naar de exacte samenstelling. Mensen die weinig kennis hebben van voedselovergevoeligheid, beseffen vaak niet dat zelfs het kleinste spoortje al klachten kan veroorzaken.

Bij recepties of feesten met catering kunt u de organisator vragen of er ook enkele allergeenvriendelijke gerechten kunnen worden voorzien. Wees extra voorzichtig bij buffetten, waar verschillende gerechten dicht bij elkaar staan en mensen zichzelf bedienen. De kans op kruisbesmetting is daar bijzonder groot, zeker wanneer met hetzelfde serveerbestek uit verschillende schotels wordt geschept.

Ook bij exotische keukens is waakzaamheid geboden, aangezien daar vaak noten of pinda’s worden gebruikt. Wanneer u allergisch bent voor schaaldieren of vis, is een visrestaurant meestal geen goede keuze. Gefrituurde gerechten vermijdt u beter vanwege mogelijke kruisbesmetting in het frituurvet. Wees eveneens voorzichtig met desserts, waarin vaak verborgen allergenen verwerkt zijn.

U kunt informeren of het restaurant ervaring heeft met aangepaste menu’s voor voedselallergieën en bereid is een aangepast gerecht te serveren. Vraag eventueel vooraf een overzicht van de ingrediënten. Restaurants die weigerachtig reageren of onvoldoende kennis tonen over allergenen, vermijdt u beter. Hoewel grotere of kwalitatief sterkere restaurants vaak beter zicht hebben op hun ingrediënten, is dit geen absolute garantie.

Informeer ook steeds het bedienend personeel over uw allergie en wijs hen vriendelijk maar duidelijk op elementaire voorzorgsmaatregelen, zoals het gebruik van apart serveerbestek. Wanneer u bij vrienden of familie gaat eten, kunt u voorstellen om zelf één of meerdere gerechten mee te brengen.

Gebruik geen servet of bestek van een ander en vraag indien nodig een apart potje boter of ander smeersel, zodat u zeker bent dat dit niet wordt ‘verontreinigd’ door het mes van een tafelgenoot.

Neem altijd uw gebruikelijke medicatie mee wanneer u buitenshuis gaat eten. Indien u eerder een ernstige allergische reactie of anafylactische shock heeft gehad, bespreek dan met uw arts of u een adrenaline auto injector (beter bekend als Epipen) moet hebben en draag deze steeds bij u.

KOKEN VOOR IEMAND MET EEN VOEDSELALLERGIE

Wanneer u kookt voor iemand met een voedselallergie of voedselintolerantie, is een goede voorbereiding essentieel. Vraag vooraf duidelijke uitleg over welke ingrediënten absoluut vermeden moeten worden en met welke samengestelde producten extra voorzichtig moet worden omgegaan. Sommige producten bevatten immers verborgen allergenen die niet meteen herkenbaar zijn. Vraag daarom indien nodig een lijst met ingrediënten die zeker niet gebruikt mogen worden.

Lees steeds zorgvuldig en volledig de etiketten van alle voedingsmiddelen die u gebruikt, ook wanneer u een product al vaker heeft aangekocht. De samenstelling van producten kan immers wijzigen. Gebruik geen producten waarvan op de verpakking vermeld staat dat ze een bestanddeel bevatten waarvoor uw gast allergisch is. Neem bij twijfel altijd contact op met uw gast om misverstanden te vermijden.

Wanneer u zich onzeker voelt over de veiligheid van een gerecht of ingrediënt, kunt u uw gast vragen om zelf bepaalde veilige producten mee te brengen of om vooraf ingrediënten aan te leveren waarvan hij/zij zeker weet dat ze geschikt zijn. In sommige gevallen kan het ook aangewezen zijn om uw gast te vragen zelf een gerecht te bereiden. Dit kan helpen om risico’s te beperken en geeft extra zekerheid.

VERPLICHT TE VERMELDEN ALLERGENEN

Sinds 2014 moet op het etiket van alle voorverpakte voedingsmiddelen vermeld worden of ze één van de 14 wettelijk vastgelegde allergenen bevatten. Bij niet-voorverpakte voedingsmiddelen mag deze informatie ook mondeling worden meegedeeld.

De volgende allergenen moeten verplicht worden vermeld wanneer ze aanwezig zijn:

Glutenbevattende granen

Soja en producten op basis van soja (met uitzonderingen)

Schaaldieren en producten op basis van schaaldieren

Weekdieren en producten op basis van weekdieren

Vis en producten op basis van vis (met uitzonderingen)

Aardnoten (pinda’s) en producten op basis van aardnoten

Noten en producten op basis van noten (met uitzonderingen)

Lupine en producten op basis van lupine

Eieren en producten op basis van eieren

Melk (inclusief lactose)

Selder en producten op basis van selder

Mosterd en producten op basis van mosterd

Sesamzaadjes

Zwaveldioxide en sulfieten (in concentraties van meer dan 10 g per kg of per liter)

HYGIENE EN KRUISBESMETTING

Bij het bereiden van een allergeenvrij gerecht is niet alleen de keuze van de ingrediënten belangrijk, maar ook de manier waarop u werkt in de keuken. Zelfs de kleinste sporen van een allergeen kunnen bij gevoelige personen al een ernstige reactie uitlokken. Daarom moet er bijzondere aandacht worden besteed aan hygiëne en het vermijden van kruisbesmetting.

Maak alle keukenmaterialen die gebruikt worden voor een allergeenvrij gerecht grondig schoon vóór gebruik. Zorg ervoor dat deze materialen niet in aanraking komen met mogelijk allergene ingrediënten. Reinig ze zorgvuldig voor en na elk gebruik om elk risico op besmetting te beperken.

Gebruik bij het serveren van een allergeenvrij gerecht steeds apart serveermateriaal, zoals lepels, messen of pollepels. Vermijd dat hetzelfde serveerbestek wordt gebruikt voor verschillende gerechten.

Gebruik de oven niet gelijktijdig voor meerdere gerechten wanneer één van deze gerechten allergenen bevat. Door gelijktijdige bereiding kunnen immers sporen van allergenen overgedragen worden. Bewaar allergeenvrije voedingswaren en bereide gerechten bij voorkeur bovenaan in de koelkast, zodat er geen verboden ingrediënten kunnen lekken op deze producten. Het is aan te raden om producten voor een allergeenvrij gerecht zoveel mogelijk gescheiden te houden van andere voedingsmiddelen.

Indien er per ongeluk toch een verboden bestanddeel in een gerecht terechtkomt, mag dit gerecht niet worden aangeboden aan de persoon met de allergie. Het verwijderen van het ingrediënt door het weg te scheppen, te zeven of uit te snijden is onvoldoende om het gerecht veilig te maken.

Wanneer u twijfelt of onzeker bent over de bereiding, is het beter om dit te bespreken met uw gast. Veiligheid moet altijd voorop staan.

Bron:

www.gezondheid.be